" YiRMi AL TINCI HOLUM*
SAVAS MI BARIS MI?
/
1. Yeni Hafll Sejeri

II. DUnya Sav~I insanlIga <;ok pahalIya maloldu. 20 milyon in­san sava~ta OldU. On mily~nlarca erkek">

" YiRMi AL TINCI HOLUM*
SAVAS MI BARIS MI?
/
1. Yeni Hafll Sejeri

II. DUnya Sav~I insanlIga <;ok pahalIya maloldu. 20 milyon in­san sava~ta OldU. On mily~nlarca erkek, kadm ve <;ocuk a<;lIk ve has­tahktan Nazi toplama kamplarında ve OlUm odalarında oldii. Bir za­manlar giizellikleri dillere des tan olan şehirler tozlu YlkmtIlardan ibarettiler. Ytizydlann ktiltUrel zenginligi ate~ ve kUl i<;inde kaybol­muştu. SaYIsIZ fabrika, maden ve imalathane bi<;imsiz Ylkmtrlar halin­deydi. Zengin tanm alanlan bSlr <;ollere donU~m~tU. Savaşın ardmdan btItk, salgm hastaItk ve kitlesel yoksull~ma htikUm stirdU.
Ve insanItgm bu devasa aCI ve kayıplarl, birbUtUn'olarak, bliyiik ol<;lide 1917 Devrimi'nden beri gerici gti<;lerce Sovyet Rusya'ya karşı kasten olu~turulan entrika ve dU~manhk, 6nyargl ve propaganda, gizli ve a<;lk savaştan kaynaklanml~tl. C;tinkti bu btiyUk komplo asIa yalmzca Sovyet halkma karşı yoneltilmi~ degildi. 0, tUm btalardaki halklarm demokratik ozlemlerine daima ayın anda y6neltilmi§ti. 0, fa~izmin dogmasma davetiye <;lkardl. 0, ka<;lmlmaz bir bi<;imde, II. Dtinya Savşı'yla doruguna ul~tl.
Eger sava~tan bir ders <;lkardacaksa bu, Mihver'e karşı kazamla,n .zafer Sovyetler B,irligi ve ingiliz-Amerikan kuvvetleri arasındaki sav~
ittifakma ne kadar baghysa, diinyada Barış ve giivenligin de bunlar
arasındaki qostluga 0 denli bagh oldugu ~eklindedir.
Fakat sava~ biter bitmez, ani bir anti-Sovyet propaganda ve entri­ka dalgasI barl~m temellerini tehdit etti ...
Birleşik Devletler'in dI~ siyasetini formUle etmekten sorumlu dev­let adamlanmn arasında Senat6r Pepper'm sazleri dikkate ahnmadI. Daha sonraki aylar boyunca, Sovyet karşıtl ajitasyon azalmak ~oyle dursun ~iddetlendi ve dtinyada tansiyon ytikseldi. 1947 baharmda, Birle§mi~ Milletler'in ilk toplantlsından yalmzca iki yll sonra, bazl tamnml§ Amerikalılar Sovyetler Birligine karşı derhal bir sava~ a<;tlmaslm istiyorlardI.
* Bu bOliim, 1947 Haziran'mda orijinal basklya Albert E. Kahn tarafından eklen­mi§tir.
24 Mart 194Tde, Amerikan Aleyhtan Etkinlikler Komitesi'nde konuşan, deniz~m r,;e~itli gorevlerde bulunmuş eski Pennsylvania Va­lisi George H. Earle, Sovyet Hiikiimeti, atom enerjisinin denetimi ir,;in ABD tarafından one siiriilen ~artlan kabul etmezse, Rusya'ya atom bombasmm atIlmasl gerektigini savundu. "Hemen miT' diye sordu
. \
Temsilciler Meclisi iiyesi J. Parnell Thomas. "Hemen," diye cevapladl Earle.
31 Mart 194Tde, Meclis'in Dl~işıeri Komitesi huzurunda konuşan Michiganh Temsilciler Meclisi iiyesi Fred L. Crawford, Birl~ik Devletler Hiikiimeti'nin Sovyet Hiikiimeti'ne, sava~ silahlanm derhal blrakmalanm isteyen, bunu yapmamalarl halinde Amerikan Hava Kuvvetleri'nin Sovyet kentlerine atom bombasl atmaya başıayacagml belirten bir ultimatom vermesirii onerdi. Ruslar'm bu ko~ullar altmda siiahslzlanmaktansa sava~mayl tercih edeceklerini soyleyen Temsilciler Meclisi iiyesi Crawford, bu sorunla, "ya ~imQi, ya birkar,; ay sonra" zate'n yüzyüze geleceklerini soyledi. Ardmdan ~unlan ekledi:-­
~

Sozciilerimizi alm ve onlara Bay Molotov'un, Bay Stalin'in ve Bay Vi~inski'nin r,;ene ve mide boşıuklanna ~oyle bir dokunup, isteklerimizi soyleyın: Ya silahslZlanm ya da iistiiniize geliriz.
11 Nisan 194Tde, Dogu HavayoUan ~irketi B~kam yüzbaşı Ed­die RickenbaGker, Connecticut Meclisi'nde, III. Diinya Savaşınm, Rus­ya "ir,;erinden bir devrimle" ortadan k:aldmlmadlkr,;a, "kesinlikle r,;lkacagml" soyledi. yüzbaşı Rickenbacker, "gelecek eUi ydda ban~tan emin olmak ir,;in," Sovyet Hiikiimeti'nin "kanh ya da kanslZ" bir dev­rimle yIkIlmasmm zorunlu oldugunu belirtti.
Adolf Hitler'in isterik giirlemelerinden beri, diinya Sovyetler Bir­ligi'ne karşı 1947 bahannda Birleşik Devletler'deyiikselen kavgacl teh­ditler gibisini duymaml~tl.
2. r~Sertlik" Politikas,
. Sava~ sonraSl dtinyada ban~ ve gUvenligin siirdiiriilmesi i\-in ulus­lararasl bir orglit fikrinin oncelikle ilan edildigi 1945 ~ubat'mda Dr,; Büyükler'in Kmm Konferansl'nda, onun etkin r,;ah~masında asIl gerekli olan şeyın, "iilkclerimiz ve tUm uluslann ban~ isteyen halklan arasında i~birligi ve anlaYl~m Siirdiiriilmesi ve geli~tirilmesi" oldugu
375 'Roosevelt, Stalin ve Churchill tarafından kabul edilmişti.


Roosevelt'in l}liimtiniin ardIndan, BirIe~ik DevletIer i<;inde uyum­
suzluga karşı onun sık sik yaptlgl uyanlar Ba§kan Truman taraflOdan
tekrarlandI.

26 Haziran 1945'te San Francisco'daki Birleşik Devletler Konfe­
cansl'Oln 10. ve son kurul toplantISlOa seslenen Ba~kan Truman §oyle
dcdi:-

Tiim diinyadaki gerici ve zorba gii<;ler, Birle~mi~ Milletler'in birleşik halini bqzmaya ~ah§acaklardlr. Mihver'in askeri aygItI, Avrupa'da-dipten doruga-yokedilirken bile, onlar hala bizi Wlmeye <;allşıyorlardI. başaramadIlar, ama yeniden deneyecekler­dir.~imdi bile ~abahyorlar. Planlşı bOlmek ve y6netmekti, hala oyle. Rala, bir miittefigin digerinden ku~kulanmasIOl, ondannef­ret etmesini ve onu terketmesini saglamaya <;ahşıyorlar. Yani Birle§mi§ MilletIer birleşik kalacaktrr derken, tek tek herbirinizin duygulanmzl dile getirmi§ oldugurrlu biliyorum. 0,
, ooliinmeyecektir...

Fakat Ba~kan Truman konu§urken dahi, kendi yonetiminin tem­
silcileri, Birle§mi§ Milletler i<;erisinde kesin olarak aynhk yaratacak

'"
.,"r'

bir yola girmi§ bulutlUyorlardl.
, Birle§mi~ Milletler. i<;inde ilk onemlianla~mazlIk, bizzat San
Francisco Konferasl'nda ortaya ({lktI. TartI~ma konusu, Arjantin'in
Konferans'a ((agmhp ~agIrllmamaSI ve Birle§mi§ Milleder'in iiyesi
olup olmamaslydl. ingiliz ve Amerikan delegeler Arjantin'in davaslOl
savundular. Sovyet delegesi Vyasleslav Molotov Mantin'in iiyeligine
m uhalefet etti.

Yeni kurulan lngiliz Amerikan blogunun destegiyle, Arjantin
Birle~mi~ Milletler iiyesi oldu.

Dokuz. ay sonra, 1946 .subatI'nda, Birleşik Devle'tler Riikiimeti,
"Arjantin rejiminin Nazi-Fa§ist niteIigini" belgesel kamtlarla ispatJa­
yan Arjantin Hakkznda Mavi Kitap adlı resmi bir rapor yayınlandl.
Mavi Kitap, Arjantin "askeri hiikiimetinin iiyelerinin dli~man ajan­
lanyla onemIi casusluk ve Birle~mi§ Milletler'in. Savaş. karşıtl
<;abalanna zarar veren diger ama<;larla i~birligi yapuglnI"; "Nazi liderIe­
rin, gruplann ve orgiitierin, bir Nazi-Fa~ist devlet kurmak i<;in Arjan­
..~ tin'in totaliter gruplanyla birle§tigini"; Arjantin Hiikiim~ti'nin "Mih­
376
ver'in Arjantin'deki endUstriyel ve ticari gUciinU korumak ie;in ekono­
mik meselelerde dii~mam destek1emi~ oldugunu"; "Almanya'dan silah
almak ie;in dU~manla anl~ugmltl saptadl.* !I'

Arjantin'in Birle~mi~ Milletler Uyeligini saglamak ie;in yi.irUtiilen mticadelede, Amerikan ve ingiliz Htiktimetleri, Birle~mi~ Milletlerin en temel politikasml, fa§izmln dUnyadan tamamen yokedilmesini ter­ketmek anlamma gelen bir yol izlemişıerdi. Amerikan ve ingiliz dele-. geleri, Arjantin'in San Francisco Konferansl'na almmasında lSIar et­mekle, f~izmle sava~mak ~oyle dursun, aslmda fa~ist bir gtictin da-. vasml desteklemi~ oluyorlardl. ingiliz-Amerikan H~timetleri'nin yeni politikalan "Rusya'yla seitle~me" polhikaSl kenqipi ilk kezbOyle gosterdi.
Sonraki aylarda, bu yerii politika BtiyUk Britanya ve Birleşik Devletler HUkUmetleri'nin asd yonelimleri olacaku.
Birle§rni§ Milletler'in ternel ilkelerine karşı Girişilen bu ihanet, sava~ sonraSl sUree;te, hie;bir. yerde Amerikan ve ingiliz HUkUmetleri'nin daha dUnkU ba~ dii~manlan Almanya'ya karşı izledik­leri politikalardan dah~ ale;ake;a sergilenmedi. . ,i
Potsdam ve Yalta Anla§malan, 5zellikle, biitUn Alman silahh ,r
il l

kuvvetlerinin dagltIlmaSml, Barışa karşı sue; ve mezalimden sorumlu Almanlar'm cezalandmlmasml, Almanya nın sav~ potansiyelinin eli­mine edilmesini ve ulusun Nazilerden tUmUyle anndmlmaslfll ~art
I'

ko§muştu.
Fakat O~'BUyiikler'in hayati onem taşıyan bu kararlan Alman­ya'da ingiliz ve Amerikan i~gali altmd~ki bolgelerde hayata gee;irilmedi:..
Nazi Wehrmachumn kaYltslZ §artSlZ teslim olu~undan aylar son­ra, ingiliz i~galindeki Alman topraklarında bulunan toplam olarak he­men hemen yarlm milyonluk bir gUy olu~turan iiniformah Alman
• 14 Agustos 1946'da Arjantin G~nien Bakam, 'Dr. Santiago M. Peralta, lskan­dinav iilkelerinde yerle§mi§ bulunarr 1.000 Avrupah fa~ist lider ve kotii iinlii Quislinge, Arjantin'e gel~eleri ve 5iirekli olarak kalmalan i~irt hiikiimeti adma resmen ~agnda bulundu. Bakan Pera~ta'ya gore, bu Ja§ist liderler, Avrupa'nm "se~kinleri"ni temsil ettikleri is:in hiikiimeti bu s:agn}rI yaplyordu. Peralta,· hiikiimetinin bu fa§ist "ses:kinlerin" Arjantinli. kadm ve eTkeklerJe evlenecekleri­ni ve bOylece Arjantin "trkmm kalitesini yiikselteceklerini" umdu&unu sozlerine i
i I
ekledi.
377 askeri birliklerine hillil el stirtilmemişti. Bu Slfada, Amerikan bOlgesinde, Birleşik Devletler Ordusu binlerce fa~ist Polonyah, Yu­goslav veUkrayna askerini "muhaflz" olarak "emek hizmeti ~irketle­rinde" kullamlmak üzere kaydediyor, donauyor ve silahlandmyordu. 3· ~ubat 1946'da New York Times'a rrektigi bir telgrafta, Rayınopd Da­niell~u haberi veriyordu: "Amerikan bOlgesinde, tilkesini ter~etmek zo­runda kalml~ yaklşık 17.000 POlonyah Amerikan Ordusu'nun hizme­tinde. Kendilerini 'Yugoslav Kraliyet Ordusu' diye adlandrran ve eski Kral Peter'a sadakat yemini eden 10.000 Yugoslav, btl ordu irrinde orgtitlendiler." Daniel'e gore, "Nizami Birleşik Devletler tiniformasml giyen Polonyahlar arasında Dogu Cephesi'nde Alman Ordusu'yla bir­likte Rusya'ya karşı sava~ml~ askerler vardl. Bu hizmet ~irketlerinin. tiyelerinin rrogu bir Nazi kadar anti-Semitik ve Rus kşıtl"ydl. *


Almanya'daki fa~ist, anti-Sovyet askeri gtir;:lerin varhgml stirdfumesi, 1. Dtinya Savaşı sonrasında oldugu gibi, Dogu'ya karşı potansiyel bir sipet· olarak gerici Almanya'Yl yeniden diriltmeyi amar;:layan Ingiliz-Amerikan kampanyasmm tek bir evresini temsil ediyordu. Sovyet gazetesi Res Star'm deyi~iyle, "Alman kartellerini, tekellerinin ve f~ist ordu birliklerinin koru~masl ayın zincirinhalka­larldrr."
1945-1946 ytllarl boyunca, Senato Askeri lşıer Komitesi'nin Sava~ Seferberligi Alt-Komitesi Ba~kan\ Senator Harley M. Kilgore, Alman kartel aygltmm ortadan kaldmlrllak ~oyle dursun, kaSltll olarak
* Benzel bir durum, anti-Sovyet General Wladislaw Anders tarafından kumanda edilen, lngiliz GenelkurmaYl nın denetiminde bulunan ve harcamalan lngiliz , Hazinesi'nden kar§tlanan 200.000 ki§ilik siirgündeki fa§ist Polonya ordusunun bulundugu halya'da ,da ortaya şıkll. 4 ~ubat I 946'da, Herbert Matthews, New York Temis'a §u telgrafl ~ekti: "lkinci Polonya Kolordusu halya'da pis işıer ·~eviriyor. Polonyaltlar silahlandlrumakla kalmlyorlar, Polonya'Yl yeniden ele ge~irecek ya da Sovyetler Birligi'ni istila edecek duruma gelebilmeleri i~in ti­tizlikle egitiliyorlar ve süreklitatbikat yaplyorlar." General Anders'in fa§ist Polonya ordusunun gizli ajanlan, casusluk ve sabotaj gorevlerini yerine getirmek ve Yahudilere karşı katliamlar kt§klTtmak i~in diizenli olarak Polonya'ya ge~iriliyorlardl. Bu gizli ajanla~ tarafından orgiitlenen ve yonet4en be§inci kol ~eteleri, 1945'te bir~ok iinlii liberal, sendi­kacl ve hiikiimet gorevlilerinin de i~inde bulundugu 2.000'den fazla Polonya va­tanda§ml katletti. Polonya 'Hiikiimeti'nin yetkilileri tarafından Polonya'da ya­kalanan ve yatgtlanan, Anders'in bir~ok casus ve teroristinin iistiinde lngiliz lstihbarat kimlik kartlan bulundu.
378
,' • .' .....',j,l,


yeniden in~a edildigi konusunda devamh uyanda bulundu. Kilgore Komitesi'nin huzurunda 1945 Arallk'mdit ffade veren, Almanya'daki Amerikan Askeri HUkUmetinin. Kartelleri ve· Dl~ardaki Varhklanm Soru~turma B.tHUmli'nUn eski MUdUrli Albay Bernard Bernstein, I.G. Fai:ben'in endllsriyel sav~ makinesinin % 87'sine haHi el sUrUlmemi~ oldugunu a~tk1adr..
25 ~ubat 1946'da, Albay,' Bernstein'm halcfi, Karteller ve Dl§ardaki Varhklar BtHUmU MUdUrli Russell Nixon, Kilgore Komite­si'ne, Birleşik Devletler ve'tngiltere'nin, Sovyetler Birligi'nin, tarafslz Ulkelerde Nazi varhklarmm ar~tmlmasl ~ah~malanna katdmasml en­gellediklerini anlattt. Sovyetler'in kanhml, diye aşıkladl Nixon, "lspanya, Portekiz, 1svi~e, tsv~ ve Arjantin gibi Ulkelerdeki f~ist ya da gerici re jimlerin maskelerini dii§Urecek ve Mllttefik iilkelerde bu r<i­jimlerle i~bir1igi i~inde bulunan belirli iktisadi gruplann tOm unsur­larml g()zler onUne serecektir." Nixon, ingiliz veAmerikan i~gal ma­kamlantarafından kasten korunmakta oldugunu belirtti.
Tam bu Strada I.G. Farben hisse senetleri Mlinib ve Frankfurt Hisse Senedi Borsasl'nda 68'den 142,S'a ftrladl ...
Eski Hazine Bakanl Henry Morgenthau Jr., 1 MaylS 1946'daki bir radyo konuşmasında ABD Dl§işıeri Bakanhgl tarafından Almanya'ya karşı izlenen politikaYl ~iddetle mahkum etti. Morgenthau, Alman­ya'nm sava~ potansiyelini ortadan kaldtrmak i9in hi~bir şey' yapllmadtgml sOyledikten sonra §unlan one stirdU:-­
Bay Byrnes'm amacmm, MUttefikler'in Quebec, Yalta ve Potsdan programml lskartaya ~tkarmak olup olmadlgl hence hala a~Ik degildir ... Bay Byrnes'm amacl Potsdam paknm birkenara atmaksa... hen yalmzca Versay'm olUmciil hatalartm tekrar­Iladlglmlz ve III. Dllnya Savaşı'nm temellerini attlglmlz kanlsındayım.
6 EyllllI946'da, Dl~işıeri Bakanl James F. Byrnes, Stuttgart'ta yapngl onemli konuşmasında, Almanya'ya karşıyeni Amerikan politi­kasim aYlkladl. Bunu izleyendort gUn i\,inde, Frankfurtborsasında Al­man banka hisseleri %30'dan fazla artarken, sanayi hisseleri ortalama %10 yUkseldi. Almanya'dan New York #erald Tribune'e II Eyltil'de ~ektigi.bir telgrafta, Edwin Hartrich §U haberi verdi:­
... Alman i~adamlan ve sanayicileri, Bymes'm konuşmasml Amerika'nm en azmdan ban i§gal Mlgelerinin diizeltilmesini Ustlenecegi anIammda yorumluyorlar. ayın zamanda, Amerika ve lngiltere'nin, Rus Mlgesine karşı bir tampon olarak ban Alman­ya'yi geli§tirmeye kesinlikle katarh oiduldarma inaruyorl~:

Hearst'iin dl~ rnuhabiri Karl von Wiegand, 'Madrid'den telgrafla Brynes'm konuşmasmm Franco lspanyasl'nda "Potsdam ve Yalta Anla§malan'nm mezan iiZerindeki mezşı" gibi selamlanmakta oldugunu bildirdi ...
1947 Ocak'mda, Dl§i§Ieri Bakam James F. Bymes'in yerine George C. Marshall getirildi. Fakat Aimanya'ya ili.~kin Amerikan po­Iitikasi aynenkorundu. Moskova'da Mart ve Nisan aylan boyunca yapiian Dort Biiyillder'in Dl§i§Ieri Bakanlan Konferansl'nda '1i'1egi bur­nunda Dl§işıeri Bakanl, A1manya'yia imzalanmak iizere olan Barış anla§masmm §3ltlanm tartl§trken Sovyetler Birligi'ne saldugan bir taVIr takmdl.
Birleşik Devlet1er'~ donti§i1nde Bakan Marshall, ulusa yonelik bir radyo konu§masında; Stalin'in anla§ma §artlan konusunda Dort BtiyUkler arasındaki uzla§ma yoluyla' en in de sonllnda bir sonuca vaniacagma ili§kin beklentisini kendisine bizzat ifade ettigini nakletti. ­Marshall, Birleşik DevletIer HUkUmeti'nin bu ttir bir uzla§maYl bek­Ierne egiliminde olmadlgml a~tkladI. "Ne yapllacaksa," dedi Marshall, "bir an evvel yaptlrnalldu."· .
Birka~ gUn sonra, Marsha:ll'm a~iklamalarmm anlarm, Dl§işıeri Bakanhgl Miiste§arl Dean Acheson tarafından aynntdanyla anlauldI. Miiste§ar, 8 MaYls'ta Missisipi, Cleveland'da yaptlgl Delta Kon­seyi'nde Ba§kan Truman'a vekaleten yapngl bir konuşmada §u a~tklamalardabulundu:--
Avrupave Asya nın iki bUyiik atelyesinin -Almanya ve Ja­ponya-yeniden in§asma hiZ vermeliyiz, iki kttanm gen;ek anlam­da diizelmesi buna baghdu. Almanya i~inde olmak.iizere Avru­pa'nm geniş oli;Ude iyile§mesi i~in DOrt GUcUn tUmUyle anla§ffiasml dahi beklemeden, ne miimkiinse derhalyapmallYiZ.

.. Bymes'm polilikasmm en co§kulu ve samimi destek<;;ilerinden birisi. Ahnan potas ve tekstil .krah Arnold Rechberg'di. Bu, 1920'lenn ba.şıannda General Max Hoffmann'm en yakm slrdaşı ohnu~. Hitler ve Rosenberg'j ilk kez bim­raya getirmi~ ve Nazi Partisi'nin ba§ta gelen mali destek~i1erinden biri alan Rllchberg'in ta kendisiydi. Nazi diineminde serveti tahminen 200.000.000 dola-'
Bertin'in, KlZll Ordu'nun saldmsl karşısında dii§ii§ii ve Leslim bel­gelerinin Alman Ba§komutanhşı tarafından imzalam§mm iizerinden tan).l tamma iki yd ger;mişti. Fakat Almanya'yla hilla Barış an1a~maSI yapIlmarm~u. Almanya ve Birle§mi§ Milleller arasında resmi y5nden hilla bir sava~hali hiikiim siiriiyordu... .
Uzakdo~u'da da, Japonya nın onbur;uk yIlhk saldrrgan bir sav~tan
, ,

sonra yenilgisine ragmen, Barış heniiz ufukta goriinmiiyordu. 1947 ba­harl C;;in'i kanh bir ir; Savaşm sancllan ir;erisinde yakaladI. Ve C;;in'de de, Almanya'da oldugu gibi Rusya'ya karşı sertlik politikaslmilitarist­!erin ve geri~ilerin destegiyle elele yiiriidii.
Tokyo'nun teslim olu§unun ardmdan,. C;;in'deki Amerikan Ordusu, sayuan 700.000'den fazla olarak krrk Kuomintang birligini e~itip do­natmaYI siirdiirmii§tii.* C;;in'de Amerikan subaylarl tarafından egitilip donatIlan 50.000 alh polise ek olarak, hava kuvvetleri personelinin e~itimi ir;in be§ okul da dahil 27 kurşı~§, Amerikalı askeri danl§manlarm denetiminde organize edildi. B~komutanC;;ang-Kay ~ek C;;in'deki demokratik giir;leri ezmek ir;in insafslz bir Savaş seferberli~ yiiriitiirken, Birleşik Devletler Ordusu ve Hava kuvvetleri ona bagh
480.000 askeri Kuzey C;;in ve Manr;urya'ya nakletti. Yalmzca bu asker~ lerin havactan nakli, 300.000.000 dolara maloldu. Kalan Amerikan si­lahlanmn Pasifik adalarındanahnmaSI ir;in C;;ang-Kay ~ek'e 6oo.000.ooo·dolarctan fazla borr; verildi. 1947'de Birleşik Devletler Hiikiimeti tarafından Kuomintang r\iimine yapIlan sav~ malzemesi ve diger yardlmlarm toplam de~eri, Japonya~yla Savaş siireci boyunca C;;in'e Amerikan mali yardlmmdan epeyce fazla olan bir miktara,
4.000.000.000 dolara ul~u. 1947 baharmda C;;in'deki olaylar, Kongre uyesi Hugh DeL.acy'nin
ra flrlanll~ olan Rechberg, lkinci' Diinya Savaşı nın ardlOdan, Amerikani§gal
biilgesindeki Slam berg sse ktYllarındaki muhle§em malikanesinde rahatslz edil­
meksizin ya~amml siirdiirdii. Kilil noktalardaki Amerikan i§gal gorevlilerine
daglttimak J,izere, lngiliz-Alman-Franslz-Amerikan smai ve askeri ittifakml
savunim iizel bir biilterii sürekliolarak ~tkanyordu. 13 Man 1946'da,' Deni­
za§tn Haberler Ajansl, "Rechberg, Sovyetler Birligi'ne yonelik bir 1ogiliz­
Ameri~n savaşı ve giişıii bir Almanya nın yeniden yarattlmasl i~in yogun bir
propaganda kampanyasl yiiriitiiyor." haberini verdi. Rechberg, savaştan sonra
saray yavrusu villasında kendisiyle riiponaj yapan Amerlkah gazetecilere:
"George nastl?" diye sordu. Kimi kastettigi sorulunca, yuglU§akbir larzda ce­
vapladl: "Hangi George Marshall olacak C8mm, sizin Genelkurmay Ba§kanmlZ.
Eskiden onunla iyi dosttuk."

381
,,1 ._ ••,.~ ",' I' ,,,,'1 ,I.•" .. ,.,~ " r,

26 Kaslm 1945'te Temsilciler Meclisi'nde yaptIgl konuşmamn trajik bir tarzda dogrulanlşı niteligindeydi. Truman yonetimini Roosevelt'in <;in politikasml terketmeklesuşıayan DeJ."acy, yeni Amerikan politi­kasmm "i~ savşı ka~mIlmaz hale getirmi~ oldugunu" a~Ikladl. DeLa­cy ~unlan ekledi:-­
I'
A.merika ~imdi, muazzam giiciinii Kuzey <;in'de anti­komiinist iislerin kurulmasma seferber etmeyi siirdiiriirse, bunun da kendine gore bir mantlgl olacaktlr. Bu mantIk tiim halk i~in ban~, halkm kendi kendini yonetmesi mantlgl degildir. Bu mantIk, Asya'nm smlrSlZ ekonomik somiiriisiinii isteyen en ge­rici Arnerikan kodamanlanmn mantIglrur.
Bu mantlk dolar emperyalizminin mantIgldlr. Bu mantIk, bli kez Sovyetler Birligine karşı, Pasifik'teki Büyük iislerden, militaristIerini heniiz sokiip atamadl~rTl1Z bir Japonya'dan, Ku­zey <;in'deki anti-komiinist iislerden başıaulan yeni bir diinya 'sava~mm mantIgldlr ...

Reynold ve Hitchcock yayınevinin b~kan yardimcisl Frank Tay­lor, <;in'e yaptIgl bir ziyaretten donii~iinde: "<;in'i, gelecek sava~m ispanyasnUt ~eviriyoruz!" diye uyarru.
ikinci Diinya Savşı nın <;in'deki zalim paradoksal sonuşıan, Ja­ponya'dan kurtanlan onemli Pasifik AdaIan'nda da tekrarlanru. Dogu . Hint Adalarl'nda, ingiliz ve Hollanda askerleri, Amerikan malzemesi­nin yarrumlyla, Endonezya baglmslZhk hareketini vah~ice bastrrdllar.
, Filipinler'de, Tokyo'nun kuklasl Filipin Hiikiimeti'nin eski liyesi Manuel Roxas, Amerika'nm destegiyle Devlet Ba~kam se~ildi ve General Douglas MacArthur'un hizmetine slindugu para ve sav~ mal­zemeleriyle, Filipin anti-f~ist direni~ hareketine karşı askeri bir sefer­bedige giri~ti. Gline~ Kore'de, Japonlarla i~birligi yapml~ olan Koreli eski hainler, Amerikan i~gaI makamlarl tarafından hiikiimette kilit mevkilere yerle~tirildiler ve ilericilere ve sendikacılara karşı sert ted­bider almru:
* 1947 bahannda Diinya Sendikalar Federasyonu'ndan bir heyet Kore'yi ziyaret ettiginde, onlara ho§geldin bildirileri veren Koreli işçiler iiniformah Japon mu­haflzlar tarafından oraclkta, baYlltmcaya kadar doviildiiler. Heyet güney Kore gezisini, bu bOlgede ge~irdigi iki günden soma iptal etti. "güney Kore'de," diye somadan aşıkladl bir heyet iiyesi, "i§ba§mdaki fa§izmi gordiik. Koreli sendikactlar gozlerimizin oniinde doviildii ve heyetin bizzat kendisine de haka­ret edildi ,ve tehditler savuruldu."

Rusya'ya karşı scrtlik politikaSl Savaş SOnraSl sUre~te yogunla§tmhrken, gericili~in vc fa§izmin gUşıeri Asya v,e Avrupa nın her yerinde Birleşik Dcvlcller IIUkilmeti'nden arlan te§vik ve destek gordtiler. ayın zamanda, Truman yOnetimi tarafından, Mihver'in Ylkllmaslyla ozgilrlC§en demokralik halk hareketlerine yonelik olarak agu ekonomik ve'diplomatik basklyla atbaşı giden aşık dii§manhk lavn sergilendi.
3., Truman Doktrini
12 Mart 1947'de, Rusya'ya karşı serlle§mc politikasl, tarihi
doruguna ula§U. 0 gUn, ozenli on hazuhklar vc Cumhuriyet~i ve De­
mokrat Partiler'in etkin tiyeleriyle ,perde arkasl toplanttlarından sonra,
Ba§kan Truman Birleşik DevletlerKongresi kiirsilsUne ~Iklp TUrk ve
Yunan HtikUmetleri'ne 400.000.000 dolar bor~ verilmesini isteyen
onemli bir kQnu§ma yapn. Her ne kadar Truman larafından ozellikle
bOyle belirtilmese dc, borcun gerçek amaCl, "Sovyet yayllmaclbg,I"nm
ve "Bol§evizm"in ,Avrupa'da yaytlmasmm onune g~ilmesine yardlm
etmekti.
Ba§kan konu§masında, "Yunanistan'a yardlm etmekte olan"
ingiliz Hiikiimeti'nin yardlmml sUrdUremeyecegini ve varhgl
"komiinistlerce yonetilen binlerce silahh adamm terorist faaliyetleri"
He tehlikeye dii§en "demokratik Yunan Hiikiinieti'ne gerekli destegi
, saglamaya istekli ve bunu gerçekle§tirebilecek tek devlet"in Birle$ik

Devletler oldugunu belirtti.·
* Naziler'in yenilgisinden sonra, lngiliz Ordusu anti-fa§ist direni§in bastmlrnasl ve Yunanistan' da 'kra1cl bir hiikiimetin kurulmasl i~in Yunan gerieilerine yardlm etti. Bu Yunan Hilkilmeti'nin niteligi, bir grup lngiliz ve Arnerikalı gazeteciyle birlikte Yunanistan gezisini henilz lamarnlaml§ olan dl§ muha'bir Seymour Frei­din'in 16 EyHiI 1946'da New York Herald Tribune'e gooderdigi bir telgrafla canh bir bi~irnde gosterilrnektedir. Freidin, Yun~n Hiikiimet rnemur1ann~ favori 810­gamnm. "Demokrasi cinayet demektir." oldugunu 'be1irtti. Freidin. monar§iye kafşı yaygın muhalefet nedeniyle, diye anlallyordu, Yunan Hiikiirneti halka k3rşı vah§f bir lemr kampanya'sl yiiriitiiyor, "halkm yiyecegini kesiyor. Birle§mi§. Milletler Yardlm ve Rehabilitasyon ldaresi'nin malaryadan korunma prograrnml baltahyor ve binlerce rnasum kadm ve ~ocugu silrgüne ya da hapse yolluyordu." Yunanislan'm kuzey bolgelennde, Freidin ve diger gazeteciler, i~inde yahllz ih­tiyar adamlarm, kadmlann ve ~ocuklann bulundugu toplama kamplan gordiller. Gazeteciler bu zavalll insanlara. -anti-f3§ist Savaş~Ilar olan-gen~ erkeklerini
Truman yaptlacak yardImm gerçekte ne I~m kullantlacagmi aynntllanyla aşıklamamasma ragmen, Kongre'den "Yunanistan ve Tiirkiye'ye askeri personel" gonderilmesini onayiamasmi ve "s~ilmi~ Yunan ve Turk personelin ljgretim ve egitimi" i~in hauillk
yaptlmasmi istedi... Ba~kan TrUlpan konuşmasmm hi~bir yerinde SovyetIer Birligi'ne deginmedi. Fakat Chicago Daily News, Truman'm onerisini Sovyet Rusya'yla "sav~ i~in aşık davetiye'; olarak degerlendirdi. ' 13 Mart'ta Birleşik Devletler eski Ba~kam Yardrrncisl Henry Wal"
lace, ulusa yonelik radyo konuşmasında Ba~kan Trurnan'm onerisine
cevap verdi. Wallace ~6yle dedi:-"
Kar~tl~ugimiz bir Yunan krizi degil, Amerikan krizidir ...
Amacimiz dunya halklanna yardiffi etmekse, Ba~kan ve Kongre, Birle~mi~ Milletler Yardlm ve Rehabilitasyon ldaresi'nin ortadan kalkmasma neden goz yumdu? Avrupa'da yerlerinden yurt" larmdan edilmi~ milyonlarca insana yardllTl etmek i~in ni~in kllimizi kIprrdatmlyorilz? ..
Yunanistan'm ve Turkiye'nin demokratik olmayan hiikiimetlerine yapllan yardlm ozgiirliik davasmi nasil destekler? .. Tiirkiye, Birinci Diinya Sava~I'nda bize kar~1 sava~ml~ ve bu sava~ta Birle~mi~ Milletler'e yardlm etmeyi reddetmi~ bir devlet­tir. Tiirkiye, Almanlar ve Miittefikler arasında ikili oynayarak semirdi. Tiirkler'in tarafsIzhgl, sav~I;aylarca uzattl ...
Bir yd once, Missouri, Fulton'da Winston Churchill Sovyet Rusya'ya kar~1 diplomatik bir saldm 6nerdi. Truman bu konuşmaYI<onaylayarak bizi, ingilizler'in kaynaklanyla Rusya'ya kar~1 sava~a girme politikasma mahkum etti. Bu politikamn iflas ettigi oyle aşıktir ki, Britanya bile onu siirdiiremeyecektir. Bugün

daglardan inmeye ve vuruhnak iizere teslim olmaya zorlamak i~in yiyecek ve­
rilmedigini ve bilinşıi bir §ekilde açlıktan Bliime terkedildiklerini ogrendiler.
20 Nisan ,1947'de. William L. Shirer, New York Herald TriblUle'de bir makalede
§unlan yazlyordu: "Bay Truman'rn ezilmelerine yardun etmemizi istedigi bu Yu­
nan gerillalan hakikaten kimlerdir? Almanlar'a karşı yurtsever bir direni§ hare­
keti olarak ilk ,once atuan onlardl." Shirer. Truman. programrnm yardtmda bulu­
nadgl Yuna~ monar§isinin cezalandlIma birliklerinin eski i§birlik~iler
olduklanm da ekledi: "Bu miistesna Yunan taburlan Almanlar tarafından.
koyleri yakmak ve yunsever Yunanhlar'rn iziui bulmak i~in kullanudtlar."

III

de Ba~kan Truman bize, Ingiltere'nin ilmitsiz g~revini
1

iistlenmemizi ~neriyor.
:.1

Wallace ciddiyetle, Truman'm teklifinin, Roosevelt'in politika­Jarnim ylktCI bir bi~imde terkedilmesi anlamma geldigi uyansında bu­
lundu:-­
Ba~kan Truman, Dogu He Ball arasında diinya ~apmda bir ~atl§ma oldugunu Han ederken, Sovyet liderlerine nihai sav~ i~in hazırlandlglmlZl sOylUyor...
Savşı kimse istemez. Bir gün sav~ şıkarsa, Barış i~in ge­rektigi m~iide kafa yormayl b~aramadlglmlzdan ~tkacaktlr. Roosevelt gerektigi ol~ilde kafa yordu. 0, ku§aklann barl§ ve re­fahl i~in ~all§U. 1ki yl1 soma B~kan Truman bizi ku~nyok­sulluguna ve sav~a hazrrlamaya davet ediyor. B~kan Truman deh§et yüzYlhna davetiye şıkarmaktadrr. Peki bu neden Amerikan rUyasmm ge~ekle§tigi yüzyd olmasm?

Ingiltere'de, yeni yeru telatfuz edilen Truman Ooktrini'ru CO§k:u ve sevinşıe onaylayan tanu:bk bir ses yiikseldi. Bu, Winston Churchill'in sesiydi. Nisan başıannda, Birleşik Devletler'de Life dergi~i ve New York Times'ta yeralan iki ~zel makaledeki aynnuh a~tklamasında, eski ingiliz B~bakanl, Truman'm ~nerisinin, kendisinin bir yd ~nce Ful­ton, Missouri'de savunmuş oldugu anti-Sovyet ~nlemlerin ve Hiikiimeti'nin Yunanistan'daki anti-fa§ist hareketin bastmlmasından daha ~nce izledigi politikalann tiimiiyle dogruIanmasl ve onaylanmasl anlamma geldigini Mbiirlenerek ~tkladl. "1944-45'teki Yunan mesele­leri arasında" diye yorum yaptt Churchill, "ba§kalanna ayak uydura­madlglml dU§iiniiyordum. Fakat bugon, iki ytl g~ de olsa, Birleşik Devletler'in giişıU bir inanşıa kabul etmi§ oldugu dogru politikanm be­rum izledigim politika oldugu gOrUniiyor. Bu, benim i~in ~ok Büyük bir mutluluktur."
Senato'da B~'m~nerisine karşıetiçin muhalefete ve Yunanis­tan'a yardlffim Birle§mi§ Milletler denetimin~ almmasl i~in Claude E. Pepper ve Glen H. Taylor adlı senaWrlerin ~nderlik ettigi mUcadeleye ragmen, 22 Nisan 1947'de, Yunan ve TUrk Hiikilmetleri'ne
400.000.000 dolarhk bo~ tasanSl, 23'e kar§167 oyla Meclis'ten g~ti.
Gilnlerce sUren ateşıi t3.ru~malardan sonra, 9 MaYls'ta, Yunanis­tan ve Tiirkiye'ye bor~ verilmesini onaylayan benzer bir tasan Temsildler Meclisi'nden de' g~ti. New York Times tasannm g~i§ini §Oyle anlauyordu:-­

I

Programm "duyurulmaml§ bir Savaş ilam"ndan ibaret
oldugu ve Sovyetler Birligi tarafından bu §ekilde yorumlanacak
olan tumturakh nutuklar arasında, New Hampshire'm Cumhuriy­
et~i Temsilciler Meclisi iiyesi Chester E. Merrow, meydan
okuyan bir konu§ma yapt!.
"Rusya bunu bOyle alglhyorsa," dedi Bay Merrow ... , "elin­
den geleni ardma koymasm... Eger bu hareket Rusya'Yl
Savaşmaya ikna edecekse, bu konuda yapabilcegimiz hi~bir şey
yok."
Birinci Diinya Savaşı'ndan sonra oldugu gibi, 1947'de de Bol§evizme karşı ha~h seferini motive eden, yalmzca politik dii§iinceler degildi. 1918'de, MiittefIkler'in Rusya nın geniş dogal kay­naklanmn denetimini ele g~irme arZUSU, mudahale saVaşımn ba§hca esin kaynagl olmuştur; 1947'de, Akdeniz kIyIlarında "Bol§evizm"e karşı iisler kurulmasl i~in lsrar eden Amerikan pkar ~evrelerinin ba§ml dOndiiren, Ortadogu'nun muazzam zenginlikleriydi. Kongre sa­lonlarında ve Dl§Weri Bakanhgl koridorlarında Boris Savinkov'un sesinin hayaletimsi yankIsl Cmlad1: "lnsanm bumuna petrol kokusu geliyor." ..
"Diinya petrol iiretiminin agrrhk merkezi," deniliyordu Birleşik Devletler lcişıeri Bakanhgl nın 1944'teki bir raporunda, "Klrayipler ·Ki)rfer: Migesinden Ortadogu'ya -lran Korfez bOlgesine-kaYlyor."
tkinci Dunya SaVaşı bittigi sIrada, Amerikan §irketleri, Orta­dogu'nun petrol tiretimini [manse etrne ve denetlemede hakim duruma gelmek için manevralara Girişmişıerdi. "Petrol potansiyeli aşısından en zengin iilke olan Suudi ArabistAn," diye yazlyordu 24 Mart 1947'de New Republic, "Amerika için tam bir flrsat ve dolaylSlyla Ortadogu'daki ABD CIkarlan için dOniim. noktasldrr. Arabian­American Oil Company (Arap-Amerikan Petrol Sirketi) Krallbn Saud'dan, Suudi Arabistan'm 440.000 millik kIsmmm tum petrol haklanm alml§tl, ki bu bOlgenin, Birleşik Devletler'in bilinen toplam rezervlerini a§an miktarda, 20 milyar varillik petrol rezervini elinde bulundurdugu tahmin ediliyordu. 1947 baharInda, Dahran'daki Ameri­kan tesislerinden akan günde 20.000 varillik petrol, Krallbn Saud'a

386

gUnde 40.000 dolarhk bir işıetme payl sagbyordu. 1947 Nisan'mda Aramco, 100 milyon dolarhk Trans-Arabistan boru hattmm Akdeniz'e do~enmesi i~in anlruima imzaladi.
B~kanTruman'm Kongre'de Yunanistan ve TUrkiye'ye bor~ veril­mesini isteyen konuşmasml yorumlayan Time dergisinin 24 Mart 1947 tarihli saYISl ~unlan Heri sUrUyordu:--
GorUnUrde Yunanistan ve TUrkiye konusunda yaygara yapılıyordu ama bu konuşmalarm ardmdaki flsllttlar gUneydeki petrol deryasl hakkmdaydi.
ABD tarihsel adlmml atmaya hazıriamrken, ABD petrol ~irketlerinin nUfuzlu bir grubu da tarihsel bir karara vardl. ABD ve ingiliz HilkUmetleri'nin zlmni onaylyla, §irkeder bu petrol de­nizini kullanlma sokmak ve tamamen yararlanmak i~in bir di:rl anla~ma -blue-chip· oyununda ~imdiye dekyapllamn en bilyilgUnU-yapular.
Diinyamn en bUyUk petrol ~irketi Standard Oil' Co. (N.J.) grubun dogal onderiydi; ~UnkU Standard'm uluslararasl Yaklruilma sahip B~kamEugene Holman, nefes kesen phmlar yapma konu­sunda ~ok yetenekliydi. Jersey Standard ve ortaklan, frrunall Orta­dogu'dan petrol şıkarmak i~in 30b milyon dolardan fazla harcama yapacaklardi. 22 Mart tarihli Business Week'in ba~makalesinin man~etinde
~unlar yazlhydl: "Yeni Demokrasi, Yeni t~ Sahalan; ABD'nin DI~andaki KomUrtizmi Durdurma Hamlesi, Osler, Yardlm ve Yeniden In~a i~in Aglr Mali Harcamalar Anlamma Geliyor. Fakat K~hgmda Amerikan Sermayesi Dl~anda Mudaka Yeni Pazarlar Bulacaktlr."
New York World-Telegram'm ekonomi yazan Ralph Henderson'a gore, Truman DOktrini, "$imdiye dek bu kesinlikte belirlenmemi~ yatmmlan himayesine aldl .... BUlUn bunlar işıerin yatmmcdar i~in . daha giivenilir ve kazan~h bir bi~imde yiiri.imesi demektir. Bu, kayda deger bir haberdir. "
4. Amerika, Nereye?
1947 Nisan başıarmda, Truman Doktrini hakkmdaki korkusuz ele~tirileri Amerikan basmmda bUytik Olc;iide bastmlan Henry A. Wal­
.. Blue-chip: Kumarda en degerli mavi fi~
lace, bellib~h Avrupa merkezlerinde seri bir soy lev turu yapmak lizere ulrakla Birleşik Devletler'den aynldt. tngiltere, Fransa ve tskandinav lilkelerinde bliylik kalabahklara Birleşik Devletlerin eski Ba~kan Yardlmclsl, Truman'm Yunanistan ve Tlirkiye'ye yardlm yapIlmasl teklifinin, gerlrekte "anti-komlinist kurukafalarl besleyen her diktatorUn yardlmma ko~ma" taahhlidli oldugu ve Amerika nın, "ein'den Akde­niz'e ve kutuptan kutuba uzanan vah~i emperyalizm"in rotasma sokul­dugu uyarIsında bulundu. "Roosevelt'e oy veren 25 milyon Amerikalı hala Amerika'da yşıyor ve Irahşıyor," dedi Wallace, fakat Birleşik Devletler Hliklimeti'nin denetimi ~imdi, Birle~mi~ Milletler Orglitii'nlin "anlamslzl~maya mahkum olduguna" inanan adamlarm elindeydi.
Wallace, Birleşik Devletler'de "vatan haini" ilan edildi. "Bence onun Avrupa'daki demelrleri, Joseph Stalin'le birlikte hazırlandIklarIm al.;lk<;a gosteriyor," diye alrlklama yaptl, South Carolinah Temsilciler Mechsi iiyesi L. Menden Rivers. 14 Nisan'da Temsilciler Meclisi'nin bir grup Uyesi, Wallace'm pasaportunun derhal elinden almmaslm, eski B~kan Yardlmclsl nın tutuklanmaslm ve deniz~m yerlerdeki faaliyet­lerinden ve demelrlerinden dolaYl sorgulanmasml talep etti. Amerikan Aleyhtan Etkinlikler Komitesi B~kam J. Parnell Thomas, tek tek bi­reylerin yabancl hlikiimetlerin gorevlilerini Amerikan politikalarI ko­nusunda etkilemesini yasaklayan 1799 tarihli Logan Yasasl'nm "Wal­lace'm durumuna tIpalIp uydugunu" alrIkladt. Bir diger Komite iiyesi, Temsilciler Meclisi liyesi John E. Rankin, Meclis'e Logan Yasasl'm okudu ve bunun Adalet Bakanhgmca derhal Wallace'a uygulanmasml istedi ...
Avrupa gezisine gosterilen bu tepkileri yorumlayan Wallace, on­lann ·tepkilerinin tonunun fiili bir "sava~ hali"nin varhgml l.;agn~tIrdlgml ileri slirdii ..•
Den~mbOlgelerde Bolşevizme şıhalrh seferi adma gerici1i~e

... 1950 Temmuz'unda, Kore Savaşı'nm patlak vennesinin ve Amerikan Silahh Kuvvetlerinin gerici Synghan Rhee rejimini desteklemek amaclyla 1ff!ldahalesinin ardmdan, Wallace fierid Parti'den istifa etti. Savaş ~t1gmhgmm Birleşik Devletleri sardlgl ve anti-demokratik baskllann arttlgl daha sonraki ayIar boyunca Wallace, Truman Yonetimi politikalarmm yaygaracl bir des­tek~isi oldu. McCarran'm "toplama kampl" tasanSl 1950 Eyliiliinde yasa­la§uken, Wallace olurnlu oy verdi.
ve fa~istlere yardlm eden Truman Doktrini, iilke i~inde ka~mtlmaz karşıum yarattl. Biiyiiyen sava~ ~dgmhglyla yanyana, Bir1e~ik Devlet­ler'de e~i goriilmemi~ bir gerici kampanya aIm ba~ml yiiriidii. Birinci Diinya Savşı'nm ardmdan gozii donmii~ anti-komiinist saldmya eşıik eden kotii iinlii Palmer baskmlarl günlerinde bile, Amerikan yurt­taşıanmn politik, ekonomik ve vatandaçlık haklanna bOyle yogun, yaygın bir saldm olmaml~tl.
2.000'den fazla, i~~i aleyhtan tasan, Birleşik Devletler Kongre­si'nde onaylanmaYl bekliyordu. Yurttaşıarmm ekonomik ve politik haklanm klsltlayan saYlslz tasan pek~keyaletin Yasama Meclisi'nden ge~iyordu. Ulkenin ba~tan ba~a tum yiiksek okullarında ve iiniversitelerinde ilerici profesorlere ve ogrencilere karşı siirek aVl ya~amyordu. Adil lstihdam Uygulamalan Komitesi lagvedilmi§ ve Wagner <;ah~ma Yasasl pratikte işlemez hale getirilmişti. Amerikan halkmm, Franklin Delano Roosevelt'in tarihi onderligi alunda ka­zandlgl geni~ kapsamh demokratik kazammlar 1947 bahannda birer birer yok oluyordu.
Tarih tekerriir ediyordu. Trajik 1930'lar Avrupasındaki gibi, Ame­rika'da da, iilkeyi komiinizmden koruma ve ulusu "Bolşevik saldm"dan kurtarma b~nesiyle bizzat demokrasi katlediliyordu ...
1947'de Amerika'da, anti-Sovyet salmnmn ba~ml ~eken kuru­luşıardan biri de Meclis'in Amerikan Aleyhtan Etkinlikleri Komite­si'ydi.
Komite'nin Ba§kam, goriinii~te Dies Komitesi'nin eski iiyesi J. Parnell Thomas'u. Ge~ekte ise Komite, astl kuruculardan, en §amatacl iiye olan Missisipili Temsilciler Meclisi iiyesi John E. Rankin'in de­netiminde ~a11şıyordu.·
Resmi Nazi propaganda ajansl Welt-Dienst (Diinya Servisi) ta­rafından "dikkate deger bir Amerikalı" olarak degerlendirilen ve ikinct Diinya Savaşı'm "uluslararasl bir Yahudi Komplosu"nun bir par~asl
• 1944 sonbahannda Meclis'in kiitii iinlii Amerikan Aleyhtan Etkinlikler Komite­si, sonunda Amerikan sahnesinden neredeyse silinmek iizereydi. Se~imde boz­guna ugrayan ii~ komite iiyesi ve Ba§kan Martin Dies, yeniden se~ilmek iste­meyeceklerini ilan etmişıerdi. Komite'nin sonu yakm gibi giiriiniiyordu. Fakat 3 Ocak 1945'te, Kongre'nin 79. ~ah§ma diineminin aşıh§ oturumunun başıamasından bir saat sonra, iiye John Rankin siirpriz bir yasa darbesiyle Ko­mite'yi daimi bir kurulu§a diinii§tiiren bir yasamn 207'ye 186 oyla ge~mesini sagladl.
389 ~eklinde yorumlaml~ olan Kongre uyesi Rankin'e gore, Birleşik Dev­letlerin astidii~mam, Mihver degit daima Sovyetler Birligi olmuştu...

Rankin'in yonetimindeki Meclis'in Amerikan Aleyhtan Etkinlik­ler Komitesi, sava~m sonurylanmasml izleyen aylarda yogun bir anti­Sovyet propaganda kampanyasl başıattI. Ardl arkasl gelmeyen basm arytklamalan yoluyla, "resmi raporlar" ve demer;ler yaMrran Komite, "Sovyet emperyalizmi"nin diinya egemenUgi irvin entrikalar ryevirdigini, KlZll Ordu'nun Birleşik Devletler'i istila etmek irvin paanlar yapmakta oldugunu, Kremlin'den emir alan sabotOr ve atom bombaSI casuslan §ebekesinin Birleşik Devletler'i delik d~ikettikleri­ni itan etti. Trorykistler, fa§istler, donek KomiinistIer ve Sovyetler Bir­ligi'nin diger miizmin dii§manlarl "llzman tamklar" olarak Komite duru~malanna rylktiiar ve Amerika'ya karşı Sovyet Savaş hazırhklan hakkmda tamamen uydurma, ruyler Urpertici masallar anlatttlar:
24 Mart 1947'de, sabtk anti-Sovyet diplomat William C. Bullitt, Yasama Meclisi'ndeki Komite oturumunda ifade vererek, Amerikan Komiinist Partisi'nin yasaklanmasml savundu:'
aşağıda Rankin'in sorgulama yonteminin niteligini gosteren ve

Blillitt'in ifadesinden alman bazl bOliimler bulunmaktadtr:-­RANKIN: Orada, Rusya'da insan eti yedikleri dogru mu? BllLLlTT: Anne ve babasl tarafından yenmi~ bir ryocuk iske­
letinin resmini gozlerimle gordiim.

.. Anti-Nazi miilted ve Komiinist Gerhart Eisler, 1947 ~ubatmda Komitece "Kremlin'in Amerika'daki kilit Ajanı" olmakla sUylamp, onun tavsiyesi iizerine FBI tarafından tutuklandlgmda, Komite'ninEisler'a karşı iinlii tamklan §unlardl: Avrupa' Troykist Hareketi'yle i§birligi yapml§ olan Ruth Fischer; dtinek bit Amerikan Komiinisti, Louis Budenz; ve 3223 Nolu sabtk Giimii§ Gomlekli Gerald L K. Smith'e giivenilir dam§man olarak hizmet etmi§ olan, eski sanayi casusu William Nowell.
.. 1947 MaYlS'mda Demiryolu C;:ah§anlan Birligi Ba,kam A.F. Whitney, Birlc§ik Devletler'deki anti-Komiinist kampanyamn. "kendi şeytani amaylanna eri§mek iyın yerli Amerikalı fa§istler' tarafından kaslth olarak alevlendirildigi" uyansında bulundu. Sendika gazetesindeki bir makalesinde Whitney §U aytklamaYI yapu: "Fa§istler balk! komiinizm tartışmalanyla oya­layabilirlerse. demokrasiyi ezme §anslan artacaktlr. Ulusal gayret ve propa­ganda silahlanmlzl. yiiksek fiyatlann. i§,<i aleyhtaQ yasalann. evsizligin. a§tn karlann, azalan satmalma giiciiniin ve siirek avlannm sorumlusu olan Amerikan fa§izminin ortadan kaldmhnasma yoneltmeliyizl"
''\

RANKIN: 0 halde onlar Rusya'da upkJ. kole gibiler, de~il

mi?
BULLITT: BugUn Rusya'da ~mdiye kadar dUnyada olandan

~okdaha fazla kole var.
RANKIN: Daha once buradaki Komiinist Partisi Uyelerinin

%60'mm yabancl uyruklular oldu~unu soylediniz. Peki bu ya­
bancl uyruklulann yüzde kaşı Yahudi?. Bay Bullitt,
Komiinistlerin gUneydeki devletlere giderek zencileri topladIklan
ve onlan devrim konusunda e~itmek i~in Moskova'ya
glUiirdiikleri <logro mu? Zencilere koprii u~urniaYl ogrettiklerini
duydunuz mu?
Bullitt ifadesinde, Truman Doktrini'ni yUrekten onayladt. "Rus­ya nın elinde atom bombasl olsaydl, Birleşik Devletler'e ~oktan atml~ olurdu," dedi Bullitt. Sovyetlerin "diinyanm ele g~irilmesi" pJanlanna ve "Sovyet Hiikiimeti'nin Birleşik DevletIer i~in yapug. nm saldm planlan"na de~inen Bullitt, Stalin'in kendi iste~iyle durrnayacag.m, yalmzca "durdurulabilece~ini" ifade etti... .
Komite huzurundaki di~er bir tantk, eski Pennsylvania Valisi George H. Earle, Ruslar'm atom bombasma "~k yaktnda" sahip ola­caklan uyansında bulundu ve ekledi: "Bundan be~ yd sonra, % lO'umuzun bile hayatta kalma ~HSI olaca~ma ihtimal bile vermiyo­rum."
B~tanb~a tiim Amerikan basmmda goze ~arpacak §ekilde yer alan bu tUr §iddetIi anti-Sovyet propagandamn yayIlmasl yalmzca, Amerikan Aleyhtan Etkinlikler Komitesi'nin i~i de~ildi. 1 Ocak 1947'de, New York Times'm bildirdi~ine gore, Komite'nin, "i~i sen­dikalan, e~itim ve sinemaYl da i~ine alan b~kişıetmede 'Komiinist' faaliyetleri kapsayan tursh bir ~urmaprograml vardt" ve "oteiQ. be­defleri de, Federal HUkUmet'teki 'Komiinist ve KomUnist sempatizan­lan'm saklandtklan delikten bulup ~tkarrnak ve te~bir etmekti."
Fakat I 947'de, Amerikan Aleyhtarl Etkinlikler Komitesi hakklndaki en onemli gerçek, Ba~kan Roosevelt'in "sefil uygulama" dedi~i şeyi siirdUnnesi de~ildi. En onemli gerçek, 1947'de, Amerikan Aleyhtan Etkinlikler Komitesi'nin ~all~malanmn, Birle~~ Devletler Yiiriitme Organl nınba§mm resmi onayına sahip olmaslydl.
22 Mart'ta B~kanTruman, "sadakatsiz Hiikiimet memurlan"nm soru~turulmalanm ve i~ten atIlmalarml isteyen bir YUriitme Kararna­mesi yayınladl. Kararname, Htiktimette ~ah§an 2.200.000 ki§iyi kapslyordu ve Associated Press'in haberine gore, yiiriitme organmda B~kan'dan kii~iik bir kasabadaki postane miidiiriine kadar muhtemelen herkeSe ucu dokunabilecekti."
Kararnamesinde Ba§kan, Hiikiimet memurlanmn soru§turulma­sında gUvenilir kurulşıarm adlanm verdi. Kuruluşıar listesinde, "Mec­lis'in Amerikan Aleyhtan Etkinlikler Komitesi" de vardI.
Amerikan halkt sav~ istemiyordu. Fakat 1947 bahannda milyon­larca Amerikalı D~iincii Diinya Savaşı'nm yakm ya da ka~mIlmaz oldu~undan korkuyordu. Bir belediye toplantIsında ~ok saylda radyo
. dinleyicisine: "DI§ politikamlz bizi barl§a ml, Savaşa ml gotiiriir?" diye soruldugunda, on cevaptan yedisi, Birleşik Devletler Hiikiimeti'nin politikasmm Savaşa dogru gotiirdiigii §eklindeydi.
Fakat Savaşm yeni ve korkun~ anlamlar kazandIgml ve hi~bir erke~in, kadmm ve ~ocu~un, atom Savaşmm deh§etli sonuşıanndan kurtulamayaca~ml herkes biliyordu. Albert Einstein, evrensel bir atom Savaşında, diinya niifusunun 2/3'iiniin yokolabilecegini tahmin etmişti.
Atom Bombalartndan Zarar Gorme lhtlmalinin AzaltllmaSl Sorunu
adlı kitabmda Ansley J. Coale, ii~ atom bombasmm herbiri orta Büyükliikte 200 Amerikan §ehrine atIldl~1 takdirde, top lam kaybm 14 ila 17 milyon arasında olii ve 14 milyon yarah olacagml yazdl. ..
Herkesin dilindeki soru §uydu: Banşı nasii koruyabiliriz?

9 Nisan 1947'de, Cumhuriyet~iler'in ba§kan adayl, Harold E. Stassen, Ba§kan Joseph Stalin'le Moskova'da Kremlin'de gorii§tti, Stassen, Amerikan halkmm kafasındaki ilk soruyu sordu. "Bilmek isterim," dedi, "bu iki sistemin ayın ~agda§ diinyada birbiriyle uyum i~inde varolabilece~ini dii§iiniiyor musunuz?"
"Ku§kusuz ba§afabilirler," diye cevapladI Stalin. "Savaş boyunca yapabildilerse, Barışta niye yapamasmlar?" Fakat diye devam etti Stalin, yalmzca i§birligi imkamnm olmasl yetmez, ayın zamanda onu istemek de gerekir.-­
l§birligi imkam ile i§birligini istemek arasında bir ayınm yapmak gerekir. l§birligi imkam daima olur fakat i§birligi istegi her zaman olmaz. Bir taraf i§birli~i yapmak istemezse, sonu~ ~atI§ma ve sav~ olacaktrr ... Sizi temin ederim ki, Rusya i§birligi yapmak istiyor.

111' i,l III II III II 11111 11111 11111111,1111111111111111111111.1ll11111o"11I11"'IIIIIIL.'lldll",III,I,II'
Sovyet onru::ri ekledi:--
Sistemlerimizi karşıhkh olarak ele~tirmekten vazgşıim. Herkesin istedigi sisterni ya~atmaya hakkI vardrr. Hangisinin iyi olduguna tarill karar verecek. Birisiyle i~birligi yapmak, ayın sis­temlere sahip olmaYI gerektirmez. tnsan, halk tarafından onayla­nan bir sisteme saygl gostermek zorundadlr. Yalmzca bu temelde saglamla§urabiliriz i~birliginL Savaş sorununu tartl~mak i~in Roosevelt'le bir araya geldigimizde, birbirimize hakaret etmedik. l~birligini sagladIk ve dii~maru yenmeyi ba§ardlk. ..
, "Orada oturup Stalin'e bawken," diye sonradan baglanu kurdu, Avrupa'ya seyahatinde Stassen'e eşıik etIni~ olan banker ve Philadel­pllia nın eski Temsilciler Meclisi liyesi Jay Cooke, "kendi kendime, 'dlinyarun ba§ belasl ve canaVarI bu adam olabilir mi?' diye dii~iindiim. Onu bOyle hayal etInek ~ok zordu. Rusya'dan, Joseph Stalin'in ve Rus halkmm Birl~ik Devietler'le dostluk kurmak i\!in \!ok istekli olduklarI izlenirniyle dondiim. Onlar, diinyada ban~ Oimasl gerektigini biliyor­lar."
Bu kitap basktya girerken, yazarlar, kitabm ba§mdaki oykiiniin sahibi olan ki~iyle bir roportaj yapttlar: Albay Rayınond Robins'le. Albay Robins, bir~ytl once kamu gorevinden emekliye ayrtltp Chi­nesgut Hill, Florida'da, dogal ya§armn korunrnasl i~in ve tanmsal de­nerne istasyonu olarak Birleşik Devletler Hiiktirneti'ne senetle devret­tigi 2.000 acre'hk miilkiinde sakin bir ya§am siinneye başıadl. Albay Robins, "dl~doniik zihniyeti"ni, srradan insanm refahma olan tutkulu ilgisini, onyargt ve hrrsa karşı sabnslzltgml Ve devrirnin karga~asl i~erisinde dogu~una bizzat tamk oldugu ulusa karşı yogun }lgisini MIa koruyordu.
. Albay Robins ~unlan soyledi:-­
"Hayattmtn en buyUk ant, yazytliar suren zorbahk ve meza­limden sonra Rusya'nln i$(;i ve koylalerinin gozlerinde, Lenin ve Sovyet Devrimi'nin oteki anderlerinin (;agnlarlna verirkenki azgarlilk umudunun 1$lglnL gardagam andtr.
"Sovyet Rusya her zaman uluslararasl barl$ istemi$tir. Le­nin, sava$ln, alke i(;ine yonelik bayak programml mahvelmese bile yolundan sapttracagml biliyordu. Rus halkl, her zaman bans istemi$tir. Onlarm biuan düşünce, enerji ve umutlarml, geni~' W'
,

zengin bir memleketin isletilmesi, egitimi ve üretimi isgal edi­yor. Kusagimizin en büyük Disisleri Bakani, Komiser Maksim Litvinov, Mussolini ve Hitler'e karsilngiliz-Fransiz taviz poli­tikalari kolektif güvenligi olanaksiz kilana dek ustalikla ve azim­le kolektif güvenlik için çalisti."
"Sovyet Rusya hiçbir ülkeyi sömürmüyor, hiçbirini sömürmeye çalismiyor. Sovyet Rusya hiçbir 'dis ticaret karteli .isletmiyor, sömürmek için böyle bir seye sahip olmaya çalismiyor. Stalin'in politikalari, Sovyet topraklarindaki irksal, dinsel, ulusal ve sinifsal karsitliklari ortadan kaldirdi. Sovyet halklarinin bu birlik ve uyumu, uluslararasi barisa giden yolu gösteriyor. "