KÜTÜPHANE | LENIN | Bir Adım İleri">

KÜTÜPHANE | LENIN | Bir Adım İleri, İki Adım Geri


E K
YOLDAÞ GUSEV VE YOLDAÞ DEUTSCH
OLAYI




      Bu olay, Martov ve Starover yoldaþlarýn, (J) bölümüne aldýðýmýz mektuplarýnda anýlan sözümona "sahte" (yoldaþ Martov'un ifadesi) listeyle sýký sýkýya iliþkilidir. Olayýn esasý þu: Gusev yoldaþ, Stein, Egorov, Popov, Trotski ve Fomin yoldaþlarý kapsayan bu listenin kendisine yoldaþ Deutsch tarafýndan bildirildiðini yoldaþ Pavloviç'e söylemiþtir (Yoldaþ Pavloviç'in Mektup'u, s. l2). Yoldaþ Deutsch, bu ifadeden ötürü yoldaþ Gusev'i, "kasýtlý iftira"da bulunmakla suçlamýþtýr; bir yoldaþlar hakem kurulu da yoldaþ Gusev'in "ifadesinin "doðru olmadýðý"ný ilân etmiþtir (bkz: hakem kurulunun kararý, Ýskra, n° 62). Ýskra yazýkurulu, hakem kurulunun kararýný yayýnladýktan sonra, yoldaþ Martov (sayfa 268) (bu kez yazýkurulu deðil), Yoldaþlar Hakem Kurulunun Kararý baþlýklý özel bir broþür çýkarmýþtýr. Yoldaþ Martov, bu broþüründe yalnýzca hakem kurulunun kararýný deðil, kurul görüþmelerine iliþkin raporun tümünü, kendi notuyla birlikte tam metin olarak yayýnlamýþtý. Bu notta yoldaþ Martov, baþka þeylerin yaný sýra, "bir hizip savaþýmý uðruna giriþilen hayasýz bir liste sahtekarlýðý"ndan da söz etmiþtir. Ýkinci kongre üyesi olan Liyadov ve Gorin yoldaþlar, bu broþüre, Hakem Kurulunda Bir Seyirci baþlýklý kendi broþürleriyle karþýlýk vermiþlerdir. Bu broþürde, bu iki yoldaþ, hakem kurulu, kasýtlý bir iftira görmez ve yoldaþ Gusev'in ifadesini yalnýzca yanlýþ bulurken, "Martov yoldaþýn hakem kurulu kararýnýn ötesine taþarak, yoldaþ Gusev'e þeytanca saikler gütme ithamýnda bulunmasýný þiddetle protesto" etmiþlerdir. Gorin ve Liyadov yoldaþlar, Gusev yoldaþýn ifadesinin oldukça doðal bir yanýlgýdan ileri gelmiþ olabileceðini uzun uzadýya anlatmýþlar, yoldaþ Gusev'e keyfi olarak þeytanca niyetler atfetmek suretiyle bizzat kendisi birçok hatalý ifadeler kullanan (bunlarý broþüründe de yaptý) Martov yoldaþýn tutumunu "deðer taþýmaz" bir tutum diye nitelemiþlerdir. Burada hiç bir þeytanca niyet olamazdý, demiþlerdir. Eðer yanýlmýyorsam, aydýnlatmayý görev saydýðým bu soruna iliþkin bütün "yazýlar" bunlardýr.
      Her þeyden önce, bu listenin (Merkez Yönetim Kurulu adaylarý listesinin) ortaya çýkýþ zamaný ve koþullarý hakkýnda, okurun açýk bir fikir sahibi olmasý önemlidir. Bu broþürde daha önce esasen belirttiðim gibi, Ýskra, örgütü, kongreye ortaklaþa sunabileceði bir Merkez Yönetim Kurulu adaylarý listesi hazýrlamak üzere, kongre sýrasýnda toplantýlar yaptý. Görüþmeler anlaþmazlýkla sonuçlandý: Ýskra örgütünün çoðunluk kanadý, Travinski, Glebov, Vasilyev, Popov ve Trotski'yi kapsayan bir listeyi benimsedi; ama azýnlýk bu listeyi reddetti ve Travinski, Glebov, Fomin, Popov ve Trotski'yi kapsayan bir listede direndi. Ýskra örgütünün iki kesimi, bu (sayfa 269) iki liste ortaya atýlýp oylandýktan sonra bir daha biraraya gelip toplanmadýlar. Her iki kesim, aralarýndaki sorunun bir bütün olarak kongre tarafýndan oylama yoluyla bir çözüme baðlanmasý isteðiyle ve herbiri, olabildiði ölçüde çok sayýda temsilciyi kendi tarafýna kazanma çabasýyla, kongrede serbest bir kulis çalýþmasý arenasýna girdiler. Kongredeki bu serbest kulis çalýþmasý, bu broþürde bunca ayrýntýyla tahlil ettiðim siyasal bir gerçeði, bize karþý zafer saðlayabilmek için, (Martov'un önderliðindeki) Ýskracý azýnlýðýn, "merkez"le (Bataklýk) Ýskracýlara-karþý olanlarýn desteðine sahip olmasýnýn önemli bir zorunluk olduðu gerçeðini bir anda gözler önüne serdi. Bu desteði kazanmak önemliydi, çünkü Ýskra'nýn program, taktik ve örgütlenme planlarýný, Ýskracýlara-karþý olanlarla "merkez"in saldýrýlarýna karþý gayet tutarlý bir biçimde destekleyen geniþ temsilci çoðunluðu, süratle ve kesinlikle bizim yanýmýzda yer almýþtý. Ýskracýlara-karþý olanlara ya da "merkez"e baðlý olmayan 33 temsilciden (daha doðrusu oydan) 24'ünü biz çabucak kazandýk ve onlarla "saðlam bir çoðunluk" meydana getirerek "doðrudan bir anlaþmaya" ulaþtýk. Buna karþýlýk yoldaþ Martov'a yalnýzca 9 oy kaldý; zafer saðlayabilmesi için Ýskracýlara-karþý olanlarla "'merkez"in tüm oylarýna gerek duyuyordu —bu gruplarla (tüzüðün 1. maddesi üzerinde olduðu gibi) güçbirliði yapabilir, bir "koalisyon" kurabilir, yani onlarýn desteðini kazanabilir, ama doðrudan bir anlaþma yapamazdý—, yapamazdý, çünkü bütün kongre boyunca, bu gruplarla, bizden daha az sert olmamak üzere savaþmýþtý. Ýþte yoldaþ Martov'un tutumunun traji-komik yaný buradadýr! Yoldaþ Martov, Sýkýyönetim'inde beni þu öldürücü zehir taþýyan soruyla yoketmeye çalýþýyor: "Yoldaþ Lenin'in þu soruyu açýkça yanýtlamasýný saygýyla dileriz — kongrede Yujni Raboçi grubu kime yabancýydý?" (s. 23, dipnot.) Saygýyla ve açýkça yanýtlýyorum: Yoldaþ Martov'a yabancýydý. Bunun kanýtý þudur: Ben Ýskracýlarla süratle doðrudan bir anlaþma yaptýðým (sayfa 270) halde, yoldaþ Martov, Yujni Raboçi grubuyla, yoldaþ Mahov'la, ya da yoldaþ Bruker'le doðrudan bir anlaþma yapmamýþtýr, yapamamýþtýr.
      Bu cansýkýcý ünlü "sahte" liste sorununun "özü"nü, ancak bu siyasal durum hakkýnda açýk bir fikre sahip olduðumuz zaman kavrayabiliriz. Olaylarýn gerçek durumunu gözünüzün önüne getirin: Ýskra örgütü bölünmüþ, kongrede kendi listelerimizi savunarak, serbestçe kampanya yapýyoruz. Listeleri savunurken, bir sürü özel konuþmada, listeler yüz ayrý þekle giriyor: beþ kiþi yerine üç kiþilik bir kurul öneriliyor; bir adayýn yerine bir baþka adayýn konmasý için her türden tavsiyede bulunuluyor. Örneðin ben, çoðunluk arasýnda özel görüþmelerde, Rusov, Osipov, Pavloviç ve Dedov yoldaþlarýn adaylýklarýnýn tavsiye edildiðini ve sonra, tartýþmalar ardýndan, bu önerilerin geri alýndýðýný anýmsýyorum. Benim bilgimin dýþýnda, daha bazý adaylar da öne sürülmüþ olabilir. Bu özel konuþmalar sýrasýnda kongredeki her temsilci görüþünü söyledi, deðiþiklikler önerdi, tartýþtý, falan. Bunun yalnýzca çoðunluk arasýnda böyle olmuþ olmasý, çok az olasýdýr. Hiç kuþku yok ki, gerçekte, ayný þey azýnlýk arasýnda da olmuþtur; çünkü onlarýn ilk beþlisi (Popov, Trotski, Fomin, Glebov ve Travinski), Martov ve Starover yoldaþlarýn mektubunda gördüðümüz gibi, daha sonra bir üçlüyle —Glebov, Trotski ve Popov üçlüsüyle— yer deðiþtirmiþtir; üstelik Glebov da onlarýn isteðine uygun deðildi ve bu nedenle, onun yerine Fomin'i koymaya çok fazla hazýrlardý (bkz: Liyadov ve Gorin yoldaþlarýn broþürü). Unutulmamalýdýr ki, benim, kongre temsilcilerini elinizde tuttuðunuz bu broþürde gruplara ayýrýþým, post factum[114*] bir tahlile dayanmaktadýr; gerçekte, seçim kampanyasý sýrasýnda bu gruplar, henüz belirmeye baþlýyordu, temsilciler arasýndaki fikir alýþ-veriþi hayli serbestti; bizi herhangi bir "duvar" (sayfa 271) ayýrmamaktaydý, herkes, sorunlarý özel olarak tartýþmak istediði herhangi bir temsilciyle konuþabilirdi. Bu koþullar altýnda, birçok çeþitlemenin ve listenin arasýnda, Ýskra örgütünün azýnlýk kanadýna ait listenin (Popov, Trotski, Fomin, Glebov ve Travinski) yaný sýra, ondan çok da farklý olmayan Popov, Trotski, Fomin, Stein, Egorov listesinin ortaya çýkmasýnda hiç de þaþýlacak bir þey yoktur. Böyle aday çeþitlemelerinin ortaya çýkmasý çok doðaldý, çünkü bizim adaylarýmýz, Glebov ve Travinski'yi, Ýskra örgütünü, azýnlýk kanadýnýn pek sevmediði açýktý (onlarýn J bölümünde aktardýðýmýz mektuplarýna bakýnýz, Travinski'yi üçlüden çýkarmýþlar, Glebov'u ise salt uzlaþma-olsun diye býraktýklarýný açýkça belirtmiþlerdi). Bu nedenle Glebov'la Travinski'nin yerine, hazýrlýk komitesi üyeleri Stein'le Egorov'un konmasý çok doðaldý; partinin azýnlýk kanadýna mensup temsilcilerden hiç biri bunu düþünmeseydi, asýl o zaman garip olurdu.
      Þimdi de þu iki soruyu ele alalým: 1) Egorov, Stein, Popov, Trotski ve Fomin listesini kim hazýrlamýþtý?; 2) Böyle bir listenin kendisine atfedilmesi, Martov'u neden bu kadar öfkelendirdi? Birinci soruya tam bir yanýt verebilmek için, bütün kongre temsilcilerinin sorguya çekilmesi gerekir. Bu, artýk olanaksýzdýr. Ýskra örgütünde bölünmeye yolaçan listeyi, kongrede, partinin azýnlýk kanadýna mensup temsilcilerden (Ýskra örgütünün azýnlýk kanadýyla karýþtýrýlmamalýdýr) hangisinin duyduðunu doðru saptamak gerekir; Ýskra örgütünün azýnlýk ve çoðunluk kanatlarýnýn listeleri hakkýnda temsilcilerin ne düþündüðünü doðru anlamak gerekir; Ýskra örgütünün azýnlýk kanadýna ait listede, temsilcilerin deðiþiklik önerisinde bulunup bulunmadýklarýný, ya da baþkalarýnýn deðiþiklik önerdiðini duyup duymadýklarýný saptamak gerekir. Ne yazýk ki, bu sorular, anlaþýlýyor ki, hakem kurulunda bile ortaya atýlmamýþtýr; kurul (karar metnine bakýlýrsa) Ýskra örgütünü bölen beþli listelerinin ne olduðunu (sayfa 272) bile öðrenmemiþtir. Örneðin (benim "merkez"ci olarak sýnýfladýðým) yoldaþ Belov, "kendisine, kongre çalýþmalarý hakkýndaki izlenimlerini söyleyegelen Deutsch'la yoldaþça iliþkiler içinde olduðuna ve eðer Deutsch, herhangi bir liste için kampanya yapýyor olsaydý, kendisine bilgi verecek olduðuna dair tanýklýk etmiþtir". Yoldaþ Deutsch'un, kongrede, Ýskra örgütünün listeleri hakkýnda, yoldaþ Belov'a izlenimlerini söyleyip söylemediðinin ve eðer söylediyse, yoldaþ Belov'un, Ýskra örgütü azýnlýðýnýn listesine karþý tepkisinin ne olduðunun ve yoldaþ Belov'un o listede herhangi bir deðiþiklik tavsiye edip etmediðinin ya da baþkalarýnýn tavsiye ettiðini iþitip iþitmediðinin ortaya çýkarýlmamýþ olmasý esef edilesi bir þeydir. Yoldaþ Belov'la yoldaþ Deutsch'un ifadeleri arasýndaki çeliþki, bu nokta aydýnlýða kavuþturulmadýðý içindir. Gorin ve Liyadov yoldaþlarýn esasen deðindiði bu çeliþki þudur: Yoldaþ Deutsch, her ne kadar tersini söylüyorsa da, Ýskra örgütü tarafýndan önerilen "belli bazý adaylar için pekala kampanya yapmýþtýr". Yoldaþ Belov ayrýca, "kongre sona ermeden iki gün önce, kongredeki özel konuþmalar sýrasýnda, Egorov ve Popov yoldaþlarla ve Harkov Yönetim Kurulundan gelen temsilcilerle görüþtüðü zaman, kongrede elden ele dolaþtýrýlan liste hakkýnda bazý þeyler iþittiðini söylemiþtir. Egorov, kendi görüþüne göre, azýnlýktan olsun çoðunluktan olsun kongre temsilcileri arasýnda kendi adaylýðýnýn sempatiyle karþýlanmayacaðýný, bu nedenle adýnýn listelerden birinde yer almasýný hayretle karþýladýðýný belirtmiþtir." Burada kastedilen "Ýskra" örgütü azýnlýðý olmasý büyük ölçüde dikkati çekicidir, günkü kongrede geriye kalan parti azýnlýðý arasýnda, hazýrlýk komitesi üyesi olan ve "merkez"in önde gelen konuþmacýlarý arasýnda bulunan Egorov'un adaylýðý, sempatiyle karþýlanabilirdi deðil, her durumda sempatiyle karþýlanýrdý. Ne yazýk ki, yoldaþ Belov'dan, Ýskra örgütüne baðlý olmayan parti azýnlýðýnýn sempatisi ya da antipatisi hakkýnda herhangi bir þey öðrenebilmiþ (sayfa 273) deðiliz. Oysa önemli olan þey de budur, çünkü, yoldaþ Deutsch, Ýskra örgütüne baðlý olmayan azýnlýk tarafýndan yapýlmýþ olabileceði halde, bu listenin, Ýskra örgütü azýnlýðýna atfedilmesinden ötürü büyük öfke duymuþtur.
      Kuþkusuz, þu anda, listenin bu biçimde yapýlmasýný ilk kez kimin salýk verdiðini ve bu listeyi kimin kimden öðrendiðini anýmsamak çok güçtür. Örneðin ben, Rusov'un, Dedov'un ve andýðým öteki kiþilerin adaylýðýný ilk kez çoðunluktan kimin önerdiðini bile anýmsýyorum diyemem. Aday listeleri þöyle mi olsun böyle mi þeklindeki bir sürü konuþma, bir sürü öneri, bir sürü söylenti arasýndan belleðimde kalan tek þey, Ýskra örgütünde ya da çoðunluðun özel toplantýlarýnda doðrudan doðruya oya konan "listeler"dir. Bu "listeler" daha çok sözlü olarak dolaþtýrýlmýþtýr ("Ýskra" Yazýkuruluna Mektup, s. 4, sondan 5'inci satýr, "liste" dediðim þey, toplantýda sözlü olarak önerdiðim beþ adaydýr); ama ayný zamanda, sýk sýk, adaylar kaðýtlara yazýlmýþ, kongre oturumlarý sýrasýnda elden ele dolaþmýþ, genellikle bu kaðýtlar oturumlardan sonra yýrtýlýp atýlmýþtýr.
      Bu ünlü listenin kaynaðý konuunda kesin bir bilgiye sahip olmadýðýmýza göre, ya o listedeki adaylarýn, Ýskra örgütü azýnlýk kanadýnýn bilgisi dýþýnda parti azýnlýðýna mensup bir temsilci tarafýndan önerildiðini ve ondan sonra kongrede sözlü ve yazýlý olarak dolaþtýrýldýðýný ya da listeyi, daha sonra kendisinin önerdiðini unutan, Ýskra azýnlýk kanadýna mensup birinin ortaya attýðýný düþünmek zorundayýz. Ýkinci varsayým, aþaðýdaki nedenlerle, bana daha olasý görünüyor : Daha kongrede, Ýskra örgütünün azýnlýk kanadý, hiç kuþku yok ki, yoldaþ Stein'in adaylýðýný sempatiyle karþýlýyordu (bkz: elinizdeki broþür); yoldaþ Egorov'un adaylýðýna gelince azýnlýk bu fikre kongreden sonra vardý, buna hiç kuþku yok (çünkü, hem Birlik Kongresinde, hem Sýkýyönetim'de, hazýrlýk komitesinin, Merkez Yönetim Kurulu olarak onaylanmayýþýndan esef duyulduðu ifade edildi — yoldaþ (sayfa 274) Egorov hazýrlýk komitesi üyesiydi). Bu durumda, hazýrlýk komitesi üyelerinin, Merkez Yönetim Kurulu üyeleri haline dönüþtürülmesini öngören ve anlaþýldýðý gibi zaten ortalarda dolaþan bu fikrin, parti kongresinde de azýnlýða mensup bir üye tarafýndan özel konuþmalarda öne sürülmüþ olmasýný varsaymak doðal deðil midir?
      Ama doðal bir açýklama yerine, yoldaþ Martov ve yoldaþ Deutsch burada, kirli bir þey —bir tertip, bir þerefsizlik örneði, "iftira amacýyla kasýtlý olarak çýkarýlmýþ yanlýþ dedikodularýn" yayýlmasý, "grup kavgalarý uðruna yapýlan sahtekarlýk", vb. gibi bir þey— görmekte kararlýydýlar. Bu hastalýklý eðilimler, göçmen yaþamýnýn saðlýklý olmayan koþullarýyla ya da anormal bir sinirlilikle açýklanabilir; eðer iþ, bir yoldaþýn þerefine karþý aþaðýlýk bir saldýrý noktasýna kadar vardýrýlmasaydý, ben konuyu ele bile almazdým. Düþünün: Deutsch ve Martov yoldaþlar, doðru olmayan bir ifadede, doðru olmayan bir söylentide, kirli ve þeytanca niyetler keþfetmekte, neye dayanmýþ olabilirlerdi? Onlarýn hastalýklý imgelerinin uydurduðu resim, görünüþe göre þuydu: çoðunluk, azýnlýðýn siyasal hatasýný (tüzüðün 1. maddesi ve oportünistlerle koalisyon) göstererek deðil, azýnlýða "kasýtlý olarak yanlýþ" ya da "sahte" listeler atfetmek suretiyle "iftira ediyordu". Azýnlýk, konuyu, kendi hatasýna deðil, çoðunluðun kirli, þerefsiz ve rezilce iþlerine baðlamayý yeð tutuyordu. Koþullarý belirterek yukarda esasen gösterdiðimiz gibi, "doðru olmayan bir ifade"de þeytanca niyetler aramak çok akýl-dýþýydý. Bu durumu yoldaþlar hakem kurulu da açýkça teslim etmiþ, herhangi bir iftira, herhangi bir þeytanca niyet ya da rezilce herhangi bir þey görmemiþti. Son olarak, parti kongresinde, seçimlerden önce, Ýskra örgütü azýnlýk kanadýnýn, bu yanlýþ söylentiyle ilgili olarak çoðunlukla görüþmeye giriþmiþ olmasý ve yoldaþ Martov'un, çoðunluðu oluþturan 24 temsilcinin yaptýðý bir toplantýda okunan mektubunda kendi görüþünü ifade etmiþ olmasý gerçeði, bu durumu, (sayfa 275) en açýk bir biçimde kanýtlamaktadýr. Böyle bir listenin kongrede dolaþtýrýlmakta olduðunu, Ýskra örgütünün azýnlýk kanadýndan gizlemek, çoðunluðun aklýndan hiç bir zaman geçmiþ deðildir: yoldaþ Lenski bunu yoldaþ Deutsch'a söylemiþtir (hakem kurulu kararýna bakýnýz); yoldaþ Plehanov bu liste hakkýnda yoldaþ Zasuliç'le konuþmuþtur (yoldaþ Plehanov bana, "Zasuliç'le konuþulmuyor, anlaþýlan beni Trepov'cu[51] sanýyor" demiþti, daha sonra birçok kez yinelenen bu þaka, azýnlýðýn içinde bulunduðu anormal heyecaný gösteren belirtilerden bir baþkasýdýr); ayrýca ben, yoldaþ Martov'a, verdiði güvencenin (yani listenin kendisine ait olmadýðý - güvencesinin) benim için yeterli olduðunu (Birlik tutanaklarý, s. 64) söyledim. Bunun üzerine yoldaþ Martov (eðer doðru anýmsýyorsam yoldaþ Starover'le birlikte) bize, Büro'ya, aþaðý-yukarý þu þekilde bir not gönderdi: "Ýskra yazýkurulunun çoðunluðu, kendileri hakkýnda saðda-solda dolaþtýrýlan alçaltýcý dedi-kodularý çürütmek üzere, çoðunluðun özel toplantýsýna katýlmalarýna izin verilmesini rica ederler." Plehanov'la ben, ayný kaðýda yazdýðýmýz þu yanýtla karþýlýk verdýk: "Biz aþaðýlatýcý herhangi bir dedi-kodu iþitmiþ deðiliz. Eðer yazýkurulunun bir toplantý yapmasý gerekli görülüyorsa, bu ayrýca düzenlenmelidir. Lenin, Plehanov." Çoðunluðun o akþam yaptýðý toplantýda, bunu 24 temsilciye anlattýk. Olasý bütün yanlýþ anlamalarý ortadan kaldýrabilmek için, aramýzdan temsilciler seçilmesine ve bu temsilcilerin, konuyu Martov ve Starover yoldaþlarla görüþmesine karar verildi. Seçilen temsilciler, Sorokin ve Sablina yoldaþlar, gittiler ve özellikle, Martov ve Starover yoldaþlarýn açýklamasýndan sonra hiç kimsenin listeyi onlara atfetmediðini, ayrýca bu listeyi Ýskra örgütü azýnlýk kanadýnýn ya da bu örgüte baðlý olmayan kongre azýnlýðýnýn hazýrlamýþ olmasýnýn kesinlikle hiç bir önem taþýmadýðýný bildirdiler. Her þey bir yana, kongrede bir soruþturma açamaz ve bu liste hakkýnda tüm temsilcileri sorguya çekemezdik! Ama (sayfa 276) Martov ve Starover yoldaþlar, bununla tatmin olmadýlar, bize, resmi yalanlamayý içeren bir mektup gönderdiler (bkz: Bölüm J). 24 kiþilik çoðunluðun toplantýsýnda bu mektubu, temsilcilerimiz Sorokin'le Sablina okudular. Görünüþe göre, olay kapanmýþ sayýlabilirdi — listenin kaynaðýnýn doðru saptanmýþ olduðu (eðer bunu dert edinen biri varsa) anlamýnda deðil, "azýnlýðý hýrpalama" ya da herhangi bir kiþiye "iftira etme" ya da "grupçu kavgalar uðruna sahtecilik yapma" gibi bir niyetin sözkonusu olmadýðýnýn tamamen anlaþýldýðý anlamýnda, olay kapanmýþ sayýlabilirdi. Ama yine de Birlik Kongre'sinde (tutanaklar, s. 63-64) yoldaþ Martov, hastalýklý bir imgenin yarattýðý bu kirli iþler öyküsünü bir kez daha ortaya attý ve üstelik doðru olmayan bazý ifadeler kullandý (anlaþýlan içinde bulunduðu gerginlikten ötürü). Martov, listede bir bundcunun bulunduðunu söyledi. Bu doðru deðildi. Hakem kurulunda konuþan, Stein ve Belov yoldaþlar dahil bütün tanýklar, listede yoldaþ Egorov'un bulunduðunu söylemiþlerdi. Yoldaþ Martov, listenin, doðrudan anlaþma anlamýnda bir koalisyon demek olduðunu söyledi. Daha önce belirttiðim gibi, bu da doðru deðildi. Yoldaþ Martov, Ýskra örgütü azýnlýk kanadýndan çýkma (ve kongre çoðunluðunu bu azýnlýktan uzaklaþtýrmasý olasý) baþka herhangi bir liste, "hatta tahrif edilmiþ bir liste" dahi bulunmadýðýný söyledi. Bu da doðru deðildi, çünkü parti kongresindeki tüm çoðunluk, yoldaþ Martov'la hempasýndan çýkma en az üç listeden haberdardý; ve bu listeler çoðunluðun onayýný almamýþtý (Bkz: Liyadov'la Gorin'in broþürü).
      Genel olarak yoldaþ Martov bu listeye karþý neden bu kadar öfke duymaktaydý? Çünkü liste, partinin sað kanadýna doðru bir kaymanýn varlýðýný gösteriyordu. O sýralarda yoldaþ Martov, "haksýz oportünizm suçlamasý" feryadýný basmaktaydý, "kendi siyasal tutumunun yanlýþ gösterilmesi"nden duyduðu öfkeyi dile getiriyordu; ama þimdi herkes görüyor ki, bu listenin yoldaþ Martov'a ve yoldaþ Deutsch'a (sayfa 277) ait olup olmamasý hiç bir siyasal önem taþýyamazdý; bu ya da baþka bir listeden tamamen ayrý olarak, onun tamamen dýþýnda, suçlama haksýz deðil doðruydu, onun siyasal tutumunun niteleniþi tamamen yerindeydi.
      Ünlü sahte liste hakkýndaki bu üzücü ve yapay olayýn sonucu þudur:
      1) Yoldaþ Martov'un, "grup kavgalarý uðruna liste tahrifçiliði yapmak gibi utanç verici giriþimler" hakkýnda feryat ederek yoldaþ Gusev'in þerefine leke sürmeye kalkýþmasýný, Gorin ve Liyadov yoldaþlarýn adi diye nitelemelerine katýlmamak elden gelmiyor.
      2) Daha saðlýklý bir hava yaratmak ve parti üyelerini hastalýklý taþkýnlýklarý ciddiye alma zorunluðundan kurtarmak için, üçüncü kongrede tüzüðe, Alman Sosyal-Demokrat Ýþçi Partisinin tüzüðünde bulunan bir maddenin konmasý salýk verilebilir. O tüzüðün 2'nci maddesi þöyledir: "Parti programýnýn ilkelerini ciddi ölçüde ihlalden ya da onur kýrýcý hareketten suçlu olan herhangi bir kiþi parti üyesi olamaz. Üyeliðin devam edip etmemesi, Parti Merkez Yürütme Kurulunca toplantýya çaðýrýlan bir hakem kurulunca kararlaþtýrýlýr. Hakemlerin yarýsý ihracý isteyen kiþi tarafýndan, ikinci yarýsý da ihracý istenen kiþi tarafýndan gösterilir, baþkan, parti Merkez Yürütme Kurulunca atanýr. Hakem kurulunun kararýna karþý, denetim komisyonuna ya da parti kongresine baþvurulabilir." Böyle bir kural, uluorta onursuzca davranýþ suçlamalarýna giriþenlere (ya da söylentiler yayanlara) karþý, iyi bir silah olabilir. Eðer böyle bir kural olsaydý, bütün bu tür suçlamalar, o suçlamanýn sahibi, suçlayýcý rolüyle partinin önüne çýkýp yetkili parti kurumundan bir karar istemedikçe, yakýþýksýz iftiralar olarak kalýrdý.


Þubat-Mayýs 1904'de yazýldý.
Mayýs 1904'de Cenevre'de kitap
halinde yayýnlandý.